Thứ Sáu, 26 tháng 7, 2013

Không có giá trị do sai quy trình?

Không đảm bảo quy trình lấy mẫu

Theo ông Huỳnh Lê Thái Hòa, Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) TPHCM, việc kiểm nghiệm và công bố vi phạm đối với các mặt hàng thực phẩm là khôn cùng mẫn cảm, không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh của DN mà còn gây tâm lý hoang mang đối với người tiêu dùng. Can dự đến kết quả ban bố của CESCON, đại diện của nhiều cơ quan chức năng khẳng định, số liệu không đáng tin tức, vì trọng điểm đã sai từ quy trình lấy mẫu, cách kiểm nghiệm để phát hiện chất Tinopal.

Theo Thông tư 14 của Bộ Y tế quy định, người thực hiện phải có chứng chỉ thì mới đủ điều kiện để lấy mẫu kiểm nghiệm đảm bảo cơ sở pháp lý để xử lý; công cụ đựng mẫu phải đảm bảo diệt trùng; các mẫu đã lấy phải có chế độ bảo quản đặc biệt để khi đem đến phòng xét nghiệm bản tính mẫu không đổi thay so với mẫu lấy tại cơ sở. Điều quan trọng, khi lấy mẫu tại các cơ quan, đơn vị sản xuất hoặc các cửa hàng kinh dinh phải có biên bản lấy mẫu và biên bản này phải được người đứng đầu cơ sở, đại diện hợp pháp ký vào biên bản lấy mẫu, đồng thời phải ký luôn vào phần niêm phong mẫu… Chỉ như vậy thì mẫu kiểm nghiệm mới cho kết quả chính xác được. Trong trường hợp thiếu một trong những động tác này xem như mẫu đã lấy không có giá trị.

Trên thực tiễn, theo các chuyên gia, để định danh hoạt chất Tinopal trong thực phẩm giờ ở VN rất khó, vì VN chưa có quy chuẩn xét nghiệm về Tinopal trong thực phẩm. Để tìm ra hoạt chất này, các trọng điểm đương đại mới làm được. Cụ thể, để xác định Tinopal có trong bún hay không cần phải sử dụng các sắc ký lỏng cao thế ghép phổ. Lâu nay, một số mẫu bún khi xét nghiệm ghi nhận có sự hiện diện của Tinopal nhưng chỉ có 1-4 ppm (hàm lượng không đáng kể). Riêng đèn cực tím ở khoảng bước sóng 366nm khi soi chẳng thể phát hiện xác thực có Tinopal hay không, vì có nhiều chất cũng có thể phát sáng dưới loại đèn này.

Ông Trần Vinh Nhung, Phó Giám đốc Sở Công thương TPHCM, cho rằng việc khảo sát chất lượng đối với các mặt hàng trên thị trường nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng là thiết thực. Tuy nhiên, cách CESCON tự tiện lấy mẫu và không thông tin với cơ quan chức năng về kết quả khảo sát, từ đó đơn phương ban bố kết quả với báo chí gây hoang mang dư luận và thiệt hại cho DN là sai quy định.

Công khai cơ sở vi phạm trên báo, đài

Tại cuộc họp, bà Lê Ngọc Đào, Phó Giám đốc Sở công thương nghiệp TPHCM, cho biết ngay sau khi các dụng cụ truyền thông đưa tin bún nhiễm chất làm sáng màu Tinopal, sở đã chỉ đạo thẩm tra việc sản xuất bún và các loại thực phẩm cùng nhóm. Động thái này nhằm kiểm soát tình hình sinh sản và kinh doanh bún tại TPHCM, song song giúp người tiêu dùng tránh khỏi tâm trạng hoang mang vì sợ mua nhầm bún có chất cấm gây hại sức khỏe.

Theo kế hoạch, ngày 29-7, Ban Chỉ đạo liên ngành VSATTP TPHCM sẽ chủ trì buổi ký cam kết không dùng hóa chất độc hại trong sản xuất thực phẩm giữa Sở công thương nghiệp TPHCM và các cơ sở sản xuất bún, bánh phở, bánh canh… trên địa bàn. Tại đây, các đơn vị sản xuất cũng sẽ được tập huấn về sản xuất an toàn cũng như tác hại của các loại hóa chất đối với sức khỏe con người. Ban chỉ đạo cũng sẽ chỉ đạo cơ quan thẩm quyền thanh tra, giám sát, lấy mẫu xét nghiệm các thực phẩm nói trên. Đặc biệt, tụ hội các cơ sở sản xuất lớn, dắt mối cung cấp bún, bánh phở, bánh canh… cho thị trường TPHCM. Ngay sau khi có kết quả, sở sẽ công khai các cơ sở sinh sản sạch cũng như các DN vi phạm ATVSTP.

Liên quan đến chức năng, nhiệm vụ của CESCON, luật gia Phan Thị Việt Thu, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng TPHCM, cho rằng pháp luật cho phép một số tổ chức xã hội tham dự bảo vệ lợi quyền người tiêu dùng nhưng không cho phép các tổ chức này ban bố các thông báo can dự đến các DN. Ngay cả một số sai phạm thì hội cũng không có chức năng xử lý và giải quyết đúng, sai và làm như thế nào mà hội chỉ có nhiệm vụ đứng ra hòa giải giữa người tiêu dùng và DN dựa trên quy định của pháp luật.

* Ông Nguyễn Thành Nhân, Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.Op, bức xúc:

Quy trình lấy mẫu kiểm nghiệm của CESCON là thiếu tính minh bạch. Ngày nay vẫn chưa thân xác định được mẫu đã kiểm nghiệm đó có phải là mẫu được lấy từ Co.OpMart hay không? Về mặt nguyên tắc, lấy mẫu kiểm nghiệm cần phải được thực hành chém và có sự chứng kiến của các bên hệ trọng. Đặc biệt là phải có sự công nhận của đơn vị kinh dinh và niêm phong mẫu. Hiện Saigon Co.Op đang xem xét và tiến hành các bước, nhiều khả năng sẽ khởi kiện CESCON vì công bố thông tin làm ảnh hưởng đến uy tín DN.

THÚY HẢI