Tự do hóa dịch vụ cũng là một thách thức lớn trên con đường tiến tới đích hoàn thành AEC. Trên thực tế, các công ty này vẫn muốn được hưởng những chính sách bảo hộ, giúp họ tránh được những cạnh tranh từ bên ngoài. Viện Nghiên cứu ASEAN CIMB (CARI), có trụ sở đặt tại Malaysia, trong một nghiên cứu ban bố mới đây, đưa ra các cảnh báo cụ thể hơn: Các doanh nghiệp tư nhân nhỏ và vừa chiếm tới 98% doanh nghiệp trong ASEAN, nhưng phần đông vẫn chưa ý thức được đầy đủ về các cơ hội mà thị trường chung ASEAN mang lại.
Tuy nhiên, thực tại cho thấy, cam kết của nhiều nước phát triển trong ASEAN không cao hơn bao lăm so với nguyên trạng. Ông Subash Bose Pillai, Trưởng bộ phận hội nhập thị trường, Ban thư ký ASEAN, nêu một số lý do “khó nhằn”: các nước chậm trễ trong việc phê duyệt các thỏa thuận/nghị định thư đã ký kết; không áp dụng được các sáng kiến khu vực do lệ luật và quy định nội bộ từng nước.
Tình trạng này lặp đi lặp lại từ nhiều năm qua và đến giờ này vẫn tiếp tục được nhắc tới. Những dị biệt như vậy khiến các nước không dễ nhượng bộ khi trường đoản cú các chính sách nhà nước để dự vào các cam kết khu vực.
Nhưng mỗi nước ASEAN có một cơ chế phê chuẩn khác nhau. Ông Pillai giảng giải: “Mỗi nghị định/thỏa thuận cần được cả 10 nước chuẩn y. Tài liệu của Ban thư ký ASEAN cho thấy, giá trị sản phẩm dịch vụ chiếm tới 40%-60% GDP của nhiều nước như Indonesia, Thái Lan, Philippines. Chả hạn, nước giàu nhất và nghèo nhất trong ASEAN có GDP hơn kém nhau tới 61 lần.
VIỆT ANH. Dù còn nhiều khó khăn, song các nhà nước vẫn tái khẳng định cam kết tăng cường các biện pháp trong nước, tiếp chuyện thực hiện những sáng kiến mới nhằm tương trợ kinh dinh, đặc biệt đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, bằng việc giải quyết những rào cản đối với hội nhập và cải thiện sự năng động trong kinh doanh, đảm bảo việc thực hiện AEC vào năm 2015.
Trong khu vực ASEAN, lĩnh vực dịch vụ góp phần đáng kể vào việc gia tăng GDP của từng nước thành viên. Trong khi đó, hội nhập kinh tế khu vực lại tiếp cận từ chính phủ, chứ không phải doanh nghiệp nên các thỏa thuận hội nhập được cấp chính phủ thực hành trong khi tiếng nói của doanh nghiệp có khi ít được tôn trọng.
Có nước cần rất nhiều thời gian”.
