Thứ Hai, 5 tháng 8, 2013

"Sự phát triển trang bị kỹ thuật hải quân sẽ đi vào tuổi bùng nổ"

Mỹ phát triển tàu sân bay thế hệ mới lớp Ford và sắp thành công.

Ngày 28 tháng 7, trang mạng tuần san "Forbes" Mỹ đã đăng bài viết nhan đề "Vị thế bá quyền của Hải quân Mỹ giảm xuống". Bài viết cho rằng, mặc dầu chủ đề này đã được trao đổi rất lâu, nhưng lần này lại có thể là một tín hiệu. Việc luận bàn vấn đề này có thể sẽ gây ảnh hưởng mang tính thời đoạn trên phạm vi rất lớn.

“Vị thế bá chủ trên biển của quân Mỹ ít nhiều bị lung lay”

Luận điểm mấu chốt của bài viết này là duyên do làm cho vị thế bá quyền của Hải quân Mỹ giảm đi. Có hai duyên do: Một là kinh phí không đủ, ngân sách càng ngày càng túng quẫn. Hai là, sự phát triển lực lượng trên biển của các nước mới nổi càng ngày càng mạnh.
Trong đó đã đặc biệt nhấn mạnh đến sự phát triển lực lượng Hải quân của Trung Quốc. Căn nguyên đích thực làm lung lay ít nhiều vị thế chủ chốt bá quyền trên biển của Mỹ chính là ưu thế trang bị kỹ thuật của Hải quân Mỹ đang dần mất đi.

Trong nửa thế kỷ trước, sự phát triển trang bị không quân hầu như nhanh hơn một tí. Sự phát triển không ngừng được bắt đầu từ máy bay đời thứ ba, thậm chí hiện giờ đã và đang đàm luận đến máy bay đời thứ sáu.
Trong khi đó, trên cơ sở tàu chiến hạng trung lấy cụm tranh đấu hàng không mẫu hạm làm hạt nhân, lấy Aegis làm tiêu chuẩn công nghệ, Hải quân đã qua hơn 40 năm mà vẫn chưa xuất hiện sự thay đổi mang tính căn bản. Trong khi đó, những công nghệ này đã được càng ngày càng nhiều nước nắm được.

Gần đây, Mỹ đã cho cất/hạ cánh thử tàu bay tấn công không người lái X-47B trên tàu sân bay

Trong tình hình này, ưu thế trang bị kỹ thuật truyền thống của Mỹ đang từng bước mất đi. Bất kể là giải quyết vấn đề kinh phí, vấn đề thách thức từ bên ngoài hay vấn đề mất ưu thế công nghệ, thì họ vẫn sẽ sử dụng phương pháp đổi mới công nghệ để giải quyết.
Chỉ có sử dụng phương pháp này mới có thể duy trì ưu thế công nghệ của Mỹ, mới có thể thực hiện đích lớn hơn với kinh phí tương đối khó khăn, hình thành năng lực tác chiến mạnh hơn, đồng thời cũng có thể giải quyết thách thức và mối đe dọa do sự phát triển biển của các nước gây ra.

Dựa vào góc độ này, Mỹ nếu muốn giải quyết vấn đề vị thế bá chủ trên biển bị lung lay, phải đổi mới toàn diện trang bị hải quân, nâng cao trình độ trang bị kỹ thuật hải quân. Do đó, có thể sẽ dẫn đến một đợt đổi mới trang bị hải quân mới ở khuôn khổ lớn hơn, thậm chí khuôn khổ thế giới.
Sự đổi mới này hoàn toàn không phải đơn giản là lấy tàu chiến mới thay cho tàu chiến cũ, mà đa số hơn là đổi mới toàn diện công nghệ. Nhìn vào căn do, sự phỏng đoán này không phải không có cứ. Nhìn vào hiện thực, Mỹ phải chăng có năng lực và kinh nghiệm này?

Quân Mỹ đã đổi mới công nghệ để duy trì vị thế bá quyền

Những năm qua, Mỹ luôn lặng lẽ nghiên cứu phát triển trang bị và công nghệ hải quân thế hệ mới và đã có được rất nhiều thành tựu, trước hết là tàu sân bay. Cụm chống chọi hàng không mẫu hạm luôn là hạt nhân của lực lượng trên biển Mỹ, giờ thách thức lớn nhất của họ là sự phát triển của vũ khí chống tàu sân bay bờ biển tầm xa.

Mỹ phát triển tàu khu trục đời mới DDG-1000 Zumwalt, có lượng giãn nước 14.500 tấn, tránh được radar, lắp pháo điện từ - lực lượng hải quân ngày mai của Mỹ

Để giải quyết vấn đề này, Mỹ đã dốc sức xúc tiến phát triển tàu bay tiến công không người lái tầm xa X-47B, thông qua gia tăng bán kính tấn công cho cụm chống chọi tàu sân bay, thực hiện "tổn phí thấp, không người lái", từ đó giải quyết vấn đề sinh tồn của cụm đấu tranh tàu sân bay trong mai sau, song song nâng cao năng lực tấn công của chúng và hạ thấp hoài. Điều có thể nhìn thấy là, sự tích lũy công nghệ này đã bước vào giai đoạn đạt được thành quả.

Về tàu chiến mặt nước hạng trung, sự xuất hiện của tàu khu trục DDG-1000 lớp Zumwalt cũng làm cho vị thể xưng bá mấy chục năm trên biển của tàu chiến Aegis bị lung lay. Tàu chiến mặt nước hạng trung đời mới với đại diện là DDG-1000 có năng lực tác chiến đa dạng hóa mạnh hơn, có năng lực thực hành nhiệm vụ ở những vùng biển hiểm cao, song song cũng có năng lực phòng ngự tên lửa khăng khăng.

Điều này đã tạo một cơ sở cho sự sinh tồn của cụm đấu tranh hàng không mẫu hạm, cũng đã cung cấp điều kiện cho nó tác chiến ở hải phận nguy hiểm cao. Đồng thời, biên đội mặt nước với hạt nhân là tàu chiến mặt nước hạng trung này có thể có năng lực hoàn tất tác chiến độc lập tương đối mạnh.

Mặt khác, có thể thấy được kế hoạch đóng tàu quy mô lớn nhất của Hải quân Mỹ, đó là kế hoạch đóng tàu tuần duyên. Loại tàu này được thiết kế và phát triển với tư tưởng tác chiến "từ biển đến lục địa" của Mỹ. Sự phát triển của một bộ phận tàu chiến này có thể lấp đi điểm yếu của quân Mỹ khi tác chiến ở lãnh hải gần, ở ven bờ - những lãnh hải hiểm cao.

Tàu tuần duyên USS Independence (LC-2) kiểu tam thể của Hải quân Mỹ.

Liên kết tàu tuần duyên, tàu khu trục DDG-1000, tàu sân bay mới và máy bay trang bị cho hàng không mẫu hạm thì sẽ phát hiện thấy, quân Mỹ đã và đang tiến hành, thậm chí đã hoàn thành nghiên cứu phát triển và tích lũy công nghệ trang bị hải quân đời mới.
Thứ mà bây giờ họ vẫn còn thiếu là tàu lặn. Tàu ngầm của Mỹ được cấu thành bởi lực lượng tàu ngầm hạt nhân, trước đây tác chiến ở đại dương, nhưng rõ ràng điều này còn chưa đủ đối với năng lực thích ứng tác chiến dưới mặt nước ở biển gần, ven bờ, bây chừ điều này vẫn chưa có đột phá mới.

Sự phát triển của trang bị kỹ thuật trên biển sẽ bước vào thời kỳ “bùng nổ”

Nhìn chung, Mỹ đã hoàn thành nghiên cứu phát triển và tích lũy công nghệ, bước tiếp theo, tàu chiến dùng công nghệ đời mới sẽ bước vào giai đoạn sinh sản và chế tác hàng loạt hay không? Điều này cần có sự đầu tư nhất mực, việc đầu tư lại tùy thuộc vào động lực.

Cùng với việc bàn thảo vị thể bá chủ của Hải quân Mỹ phải chăng bị lung lay, một số công cụ truyền thông Mỹ đã bắt đầu tạo dư luận, đã tạo điều kiện cho nhu cầu và đầu tư trong mai sau. Theo suy luận logic, 10-20 năm tới là giai đoạn trang bị hải quân dùng công nghệ đời mới của Mỹ bước vào thời đoạn sản xuất hàng loạt.

Tàu khu trục Aegis trang bị hoả tiễn đánh chặn SM-3 hiện có của Hải quân Mỹ

Mỹ tăng cường trình độ công nghệ trang bị hải quân sẽ đóng vai trò “làm mẫu” và xúc tiến, rất có thể đưa hải quân thế giới bước vào thời đại đổi mới toàn diện công nghệ trang bị, có nhẽ trong thời gian tới chúng ta sẽ nhìn thấy một thời kỳ bùng nổ phát triển trang bị kỹ thuật hải quân.
Đối với Mỹ, điều này không chỉ là họ muốn duy trì ưu thế công nghệ, mà họ còn muốn duy trì vị thế bá chủ trên biển. Đối với những nước đi sau, đây là một thách thức to lớn, nếu nắm bắt tốt sẽ là một nhịp.

Trên cơ sở đó, rất nhiều trang bị hải quân sẽ xuất hiện tình hình "lỗi thời sau 1 đêm". Giống như sự xuất hiện của loại tàu chiến lớp Udaloy trước đây, sự xuất hiện của nó làm cho tất những tàu chiến khi đó lỗi thời sau chỉ "1 đêm", "chạy đua vũ trang hải quân" giữa các nước lớn cũng khai triển toàn diện lấy tàu chiến lớp Udaloy làm trung tâm.

Chạy đua trang bị trên biển trong ngày mai sẽ được triển khai toàn diện xoay quanh sự phát triển của tàu bay không người lái hải quân, tàu chiến mặt nước hạng trung thế hệ mới, tàu tuần duyên - lực lượng tác chiến biển gần, cho đến lực lượng tàu lặn mới có thể tác chiến ở biển gần và ven bờ? Có thể trong 10-20 năm tới, chúng ta sẽ nhìn thấy cảnh tượng như vậy.

Tàu ngầm hạt nhân tiến công USS Hawaii, lớp Virginia, Hải quân Mỹ